Aziatische hoornaars: een stille dreiging die we beter moeten begrijpen

Sinds enkele jaren wordt België – net als veel andere Europese landen – geconfronteerd met de komst en de razendsnelle verspreiding van de Aziatische hoornaar (Vespa velutina). Dit insect, afkomstig uit Zuidoost-Azië, is begin jaren 2000 per ongeluk in Europa terechtgekomen. Het heeft zich snel verspreid, met name dankzij zijn ongelooflijke aanpassingsvermogen. Vandaag de dag is hij in alle regio’s van België goed ingeburgerd.

Wat is de Aziatische hoornaar?

De Aziatische hoornaar is een groot zwart insect, met gele uiteinden aan de poten en een oranje streep op het achterlijf. Hij mag niet worden verward met de Europese hoornaar, die massiever en oranjeachtiger is. Hij is niet agressiever tegenover mensen dan een gewone wesp, tenzij men te dicht bij zijn nest komt. Toch verhogen de toename van het aantal nesten en hun lage hoogte het risico op ongelukken, vooral bij tuiniers.

Waarom vormt zijn aanwezigheid een probleem?

De Aziatische hoornaar veroorzaakt:

• Een bedreiging voor bijen: De Aziatische hoornaar is een geduchte roofdier van honingbijen en wilde bijen. Hij kan een bijenkorf in enkele dagen uitroeien, wat een ernstige bedreiging vormt voor de bestuiving en de lokale honingproductie. Eén enkele kolonie hoornaars kan in één seizoen duizenden bijen verorberen.

• Een risico voor de mens: Hoewel de Aziatische hoornaar niet bijzonder agressief is, kan hij in groep steken wanneer men zijn nest nadert. Deze steken kunnen zeer pijnlijk en gevaarlijk zijn voor mensen met een allergie en kunnen leiden tot een spoedopname in het ziekenhuis.
  
• Een verstoring van het evenwicht in ecosystemen: door talrijke insectensoorten aan te vallen (159 soorten volgens recente gegevens), verstoort de Aziatische hoornaar de lokale voedselketens. Door zijn snelle verspreiding blijft er weinig ruimte over voor roofdieren of natuurlijke concurrenten. Een gemiddeld nest van Aziatische hoornaars verbruikt 11,3 kg insecten per jaar, terwijl een groot nest wel 22,6 kg kan verbruiken! Dit leidt tot minder volwassen (voortplantingsrijpe) insecten, wat een bedreiging vormt voor de lokale biodiversiteit, ook in de regio Brussel.
  

Wat kunnen we doen?

De bestrijding van de Aziatische hoornaar moet collectief, gecoördineerd en milieuvriendelijk zijn. De Stad Brussel heeft initiatieven gelanceerd om de aanwezigheid en verspreiding van de Aziatische hoornaar op haar grondgebied te beperken.

In het vroege voorjaar komen de stichtsters (of koninginnen) van Aziatische hoornaarden uit hun winterslaap om nieuwe kolonies te stichten. Op dat moment is het mogelijk om deze koninginnen te vangen voordat ze een primair nest bouwen. Er kunnen zogenaamde “selectieve” vallen worden gebruikt, vaak in de vorm van flessen of apparaten met aas.

Het is nu de tijd om ze te vangen, en iedereen met een tuin kan meedoen. Alle informatie vindt u op de website https://www.brussel.be/lentevangst-van-de-aziatische-hoornaar

Het is ook nuttig om nesten te melden: u kunt lid worden van een van de “Vespa Hunters”-groepen op Facebook, die per gemeente zijn georganiseerd. Voor BXL 1000 is de groep Vespa Hunter 1000: https://www.facebook.com/groups/1952854801737819?locale=fr_FR